Over ons...
Wie zijn wij?
Wij zijn de Pastorale Eenheid Onze-Lieve-Vrouw van Vrede Regio Ieper.
Op 20 september 2015 werd deze Pastorale Eenheid in Ieper opgericht. Deze bestond toen uit de fusie van de vijf parochies van de federatie Zalige Margaretha van Ieper (O.L.V.-Middelares, Sint-Jacob, Sint-Jan, Sint-Maarten en Sint-Niklaas en Sint-Pieter) met de vijf parochies van de federatie Sint-Elooi (Dikkebus, Hollebeke, Vlamertinge, Voormezele en Zillebeke). Sinds 1 juni 2018 kwamen er de vier parochies van de federatie Zalige Jan van Waasten bij (Boezinge, Brielen, Elverdinge en Zuidschote), op 20 november 2021 de vijf parochies van de federatie Sint-Paulus Langemark-Poelkapelle (Langemark, Poelkapelle, Bikschote, Madonna en Sint-Juliaan) en tenslotte op 19 november 1922 de vijf parochies van de federatie Sint-Augustinus (Beselare, Geluveld, Passendale, Zandvoorde en Zonnebeke).
De Pastorale Eenheid O.L.V. van Vrede Regio Ieper bestaat nu uit vierentwintig kerken en beslaat het gebied van de gemeenten Ieper en Langemark-Poelkapelle en Zonnebeke. Samen vormen we één nieuwe parochie, met zes vrijgestelden: Deken Miguel Dehondt als pastoor van deze Pastorale Eenheid, bijgestaan door priester Mattias Noë als medepastoor, zuster Lieve Desodt als parochieassistente en diaken Lode Caes en diaken Frank Allewaert als vrijgesteld diakens voor de pastoraal in de gehele Pastorale Eenheid. Zij dragen de verantwoordelijkheid samen met het team van de Pastorale Eenheid: Hans Debel, Ann De Clerck, Christine Delalleau, David Del'haye, Pieter D'haene en diaken Bart Lefever. Verder mogen we nog rekenen op de inzet van drie meewerkende priesters ere-deken Roland Hemeryck, priester Hans Devos, priester Patrick Tourlouse en pater Martin Mvibudulu Mavinga MICM
Toen we nadachten over een patroonheilige voor onze Pastorale Eenheid, kwamen we na veel brainstormen en overleg tot de naam ‘Onze-Lieve-Vrouw van Vrede’.
Waarom Onze-Lieve-Vrouw?
Maria is een boeiende en inspirerende Bijbelse figuur, die in feite ook de patrones is van Ieper (Onze-Lieve-Vrouw van Tuine). Ze is bovendien ook de patrones van zeven parochies van onze eenheid (Onze-Lieve-Vrouw Middelares, Brielen, Hollebeke, Madonna, Poelkapelle, Voormezele en Zonnebeke) en wordt in alle parochiekerken vereerd. Dat Maria een zeer geliefde heilige is in onze streek, getuigen ook de talrijke Mariakapelletjes in onze stad en onze dorpen. Maria staat dicht bij de mensen, ook bij randkerkelijken, en zo zorgt onze nieuwe naam voor een lage drempel. Maria is ook ooit de naam geweest van de secundaire scholengemeenschap en het hospitaal in Ieper, vóór hun naamsverandering… Allemaal goede redenen om Maria te kiezen als patrones van onze Pastorale Eenheid in Ieper.
Waarom Onze-Lieve-Vrouw van Vrede?
Liefde gaf haar 1000 namen… De titel van Vrede verwijst uiteraard naar Ieper, die sinds het bezoek van de H. Paus Johannes-Paulus II in 1985 de titel ‘Vredesstad‘ kreeg. Vrede – Sjaloom – is daarenboven een centraal kenmerk van het Rijk Gods en we willen met onze Ieperse Pastorale Eenheid die vrede mee helpen uitdragen (Zalig de vredestichters…) En het moet gezegd zijn: de naam klinkt ook heel mooi en vlot.
Ook in Langemark, met de traditie van de vredeswakes, en "Wakker voor Vrede" en Zonnebeke met o.a. Passendale als frontgemeente is deze naam zeer passend.
Nieuw logo
Een nieuwe naam vraagt ook om een nieuw logo. Het is bedacht en gemaakt door Roos Decrock.
Op dit mooie logo herkennen we Maria en de vredesduif, met de mensen –het volk van God- samen op weg naar het huis van de Heer. We zien een veelheid aan mensen en kerkgebouwen: het symboliseert de diversiteit van mensen en plaatsen. Het verwijst naar eenheid in verscheidenheid: we vormen samen ‘Kerk’. Bovenaan zien we een asymmetrisch gestileerd kruis –symbool voor ons geloof. We herkennen ook de letter V van Vrede in het logo. En dit alles wordt omhelst en beschermd door Maria.
Feestdag
De feestdag van de Pastorale Eenheid valt op Vredeszondag, dit is de zondag nà de vierde zondag van september (m.a.w. de vijfde zondag van september of de eerste zondag van oktober). Deze zondag valt in de Vlaamse Vredesweek van Pax Christi, en loopt van 21 september (Internationale Dag voor Vrede) tot 4 oktober (Feest van Sint-Franciscus van Assisi).
2015-2025 Tussentijdse balans
Op zondag 23 november 2025 – het Feest van Christus Koning – vieren we naar jaarlijkse traditie
het Feest van de Pastorale Eenheid.
In de voorbije jaren ging dat vaak gepaard met een aanstelling of een afscheid.
Dat is dit jaar niet het geval, maar we vieren wel een bijzondere verjaardag:
op zondag 20 september 2015, dik tien jaar geleden,
werd de Pastorale Eenheid O.L.V. van Vrede Ieper officieel opgericht en werden de eerste teamleden aangesteld.
In de aanloop naar de feestelijke viering van die verjaardag blikken we even achteruit én vooruit.
Groei en uitbreiding
Sinds de oprichting tien jaar geleden is er veel veranderd in onze Pastorale Eenheid.
De meest zichtbare verandering betreft de omvang ervan. Bij de start waren we immers slechts met tien.
De Pastorale Eenheid O.L.V. van Vrede Ieper ontstond uit de samenvoeging van de federatie Zalige Margaretha van Ieper,
die vijf parochies omvatte (St. Maarten en St. Niklaas, St. Jacob, St. Pieter, O.L.V. Middelares en St. Jan)
met de federatie St. Elooi, die eveneens vijf parochies omvatte (Dikkebus, Hollebeke, Vlamertinge, Voormezele en Zillebeke)
die sindsdien ook wel de (zuidelijke) ‘rand’ werden genoemd.
In 2018 kwamen de vier parochies van de federatie Zalige Jan van Waasten in de noordelijke rand erbij
(Boezinge, Brielen, Elverdinge en Zuidschote),
zodat de Pastorale Eenheid voortaan samenviel met het grondgebied van Groot-Ieper.
In 2021 volgde dan de uitbreiding met de vijf parochies van de gemeente Langemark-Poelkapelle,
de federatie St. Paulus (Bikschote, Langemark, Madonna, Poelkapelle en St. Juliaan),
en in 2022 met de vijf parochies van Groot-Zonnebeke, de federatie St. Augustinus
(Beselare, Geluveld, Passendale, Zandvoorde en Zonnebeke).
Die laatste uitbreidingen brachten een subtiele naamsverandering teweeg:
sindsdien heten wij de Pastorale Eenheid O.L.V. van Vrede regio Ieper.
Van parochies naar kerkgemeenschappen
Als gevolg van de opeenvolgende uitbreidingen omvat onze Pastorale Eenheid nu 24 kerkgemeenschappen.
Daarmee is ze wat aantal kerken betreft de grootste pastorale eenheid van het bisdom.
Het gaat inderdaad om ‘kerken’ of ‘kerkgemeenschappen’ en niet langer om ‘parochies’.
Zoals mgr. De Kesel aangaf in zijn herderlijke brief uit 2011 waarmee hij de aanzet gaf tot de vorming van pastorale eenheden,
vormt elke pastorale eenheid eigenlijk een nieuwe ‘parochie’.
In ons dagelijks taalgebruik is die nieuwe realiteit nog onvoldoende doorgedrongen:
vaak spreken we nog altijd over de ‘parochies’ van de Pastorale Eenheid.
Strikt kerkjuridisch klopt dat weliswaar nog altijd,
maar het strookt niet langer met de pastorale realiteit waarin we rondom die verschillende kerken één geheel vormen.
Nieuwe werkvormen
Die nieuwe pastorale realiteit ontvouwde zich de voorbije jaren stap voor stap in een steeds nauwere samenwerking.
Een belangrijke stap voorwaarts bestond erin dat we eind 2022 afgestapt zijn van het systeem van contactpriesters.
Gedurende de eerste zeven jaar van ons bestaan was elke kerkgemeenschap
nog met één van de (mede-)pastoors in het bijzonder verbonden,
ook al gingen alle aangestelde priesters wel al regelmatig in alle kerken voor in de eucharistie.
Dat creëerde onterecht de indruk dat die ene priester in de feiten toch dienstdeed als ‘pastoor’ van die ‘parochie’.
Sinds enkele jaren worden verantwoordelijkheden onder de vrijgestelden eerder thematisch verdeeld,
en niet langer op basis van een bepaald grondgebied.
In het traditionele kerkelijke jargon werken we nu veeleer categoriaal en minder territoriaal.
Voorloper in het model van ‘kerk van knooppunten’
Door de omvang van onze Pastorale Eenheid en door deze nieuwe werkwijze lopen we onbedoeld voorop
in het nieuwe model van een ‘kerk van knooppunten’ dat de beleidsploeg van het bisdom in de komende jaren wil implementeren.
Dit model houdt in dat het bisdom niet langer wordt gezien als een puzzel van parochies waarin elk stukje precies op elkaar aansluit,
maar eerder als een netwerk van knooppunten vergelijkbaar met de gekende fiets- en wandelroutes.
Met nog een ander beeld heet het dat de kerk in het bisdom niet langer ‘bodembedekkend’ wil zijn,
maar opgebouwd is uit een aantal kernen die een zekere uitstraling hebben in de ruimere regio.
Een knooppunt is dus een levendige geloofsgemeenschap waarop de rest van die regio zich kan enten.
In onze Pastorale Eenheid vervult de St. Maartenskerk die functie van kern
van waaruit andere kerkgemeenschappen worden aangestuurd.
Balans centrale aansturing en lokale verankering
Dat betekent uiteraard niet dat in de toekomst de volledige pastorale werking gecentraliseerd zal worden rondom de St. Maartenskerk.
We streven integendeel naar een evenwicht tussen centrale aansturing en lokale verankering.
Dat uit zich onder meer in het feit dat we eraan vasthouden
om in de mate van het mogelijke in elke kerk minstens maandelijks eucharistie te vieren.
Ook de catechese rondom de initiatiesacramenten of de zorg voor kwetsbare en gekwetste mensen zijn aspecten
die we liefst lokaal blijven organiseren, en liefst is er rondom elke kerk een lokaal aanspreekpunt.
Daarbij hebben we er dan wel oog voor dat wie zich hiervoor engageert verbondenheid ervaart
en bij elkaar steun en ondersteuning vindt.
Kwalitatieve vieringen en toekomstperspectieven
Wat de zondagse eucharistieviering in al onze kerken betreft, willen we inzetten op kwalitatieve vieringen.
Daartoe creëerden we eind 2023 een kwaliteitskader dat intussen door de vormingsdienst van het bisdom werd overgenomen.
Elke kerkgemeenschap moet aan de hand van dit kader nagaan op welke vlakken de lokale viering verbeterd kan worden.
Waar het niet mogelijk blijkt om een viering met een minimale kwaliteit te houden,
moeten we durven concluderen dat zelfs een maandelijkse eucharistie niet langer mogelijk is.
Vermoedelijk zullen we die conclusie de komende jaren op enkele plaatsen moeten trekken.
Intussen lopen er op het niveau van de gemeentebesturen en kerkfabrieken
ook gesprekken om bepaalde kerken een neven- of herbestemming te geven.
Die gesprekken staan in principe los van onze pastorale werking,
maar kunnen er in de praktijk natuurlijk wel een weerslag op hebben.
Uitdagingen
Toch zal het niet de functie van onze kerken zijn die de toekomst van onze Pastorale Eenheid bepaalt.
De grootste uitdaging bestaat erin voldoende medewerkers te vinden
om op een kwalitatieve wijze eucharistie te kunnen vieren en de lokale pastorale werking mee te helpen dragen.
Regelmatig valt hier of daar een gewaardeerde medewerker weg door de hoge leeftijd of door andere omstandigheden.
Een geschikte vervanger vinden is niet altijd evident.
Nochtans staat of valt de toekomst van de lokale kerkgemeenschap met het aantal mensen
dat zich met die specifieke gemeenschap verbonden voelt en zich ervoor wil engageren.
Het dag in, dag uit waarmaken van een Pastorale Eenheid is een werk dat vele handen vergt,
en op sommige plekken komen we nu al handen tekort.
Dank om zoveel inzet
Het feest van de Pastorale Eenheid vormt de gelegenheid bij uitstek
om aan alle vrijwilligers die mee de Pastorale Eenheid helpen dragen oprecht ‘dank je wel’ te zeggen.
Sommigen zijn al vele jaren actief en maakten de transformatie van onze lokale kerk van dichtbij mee;
voor anderen is de Pastorale Eenheid van meet af aan het bredere kader geweest waarin ze werkten.
Allen staan we over de oude parochiegrenzen heen voor de uitdaging om samen op weg te gaan,
verbonden als christenen die Jezus’ boodschap in de wereld van vandaag willen waarmaken.
Dat ‘samen op weg’ gaan is de essentie van de synodale kerk die paus Franciscus ons voorhield,
en die ook onze huidige paus Leo voor ogen heeft.
Bedankt aan allen die zich lokaal inzetten voor zo’n synodale kerkgemeenschap!
Hans Debel
Hits: 56592