ADEM-TOCHT - SPIRITUALITEIT: Gelovig stress te lijf
(Afbeelding: Pixabay)
De moderne samenleving vraagt veel van ons.
Waar vroeger het leven misschien eenvoudiger was, met minder keuzes en minder prikkels,
leven we nu in een tijdperk waarin alles sneller, beter en efficiënter moet.
De prestatiedruk is overal voelbaar: op het werk, thuis, in onze sociale contacten en zelfs in onze vrije tijd.
Dit alles leidt tot een groeiende groep mensen die worstelt met psychische problemen,
uitputting en het gevoel nooit genoeg te zijn.
Burn-outs, angststoornissen en depressies zijn geen uitzonderingen meer, maar veelvoorkomende verschijnselen.
Het begint vaak al op jonge leeftijd. Kinderen en jongeren moeten presteren op school, sporten, hobby’s en sociale media.
Ouders willen het beste voor hun kinderen en leggen – soms onbewust – de lat hoog.
Wie volwassen wordt, komt terecht in een wereld waarin voltijds werken, een actief gezinsleven en een bruisend sociaal leven de norm lijken.
De verwachtingen zijn torenhoog. Zelfs in onze vrije tijd ‘moeten’ we van alles: reizen, sporten, lezen, culturele activiteiten bijwonen.
Het leven lijkt een eindeloze to-dolijst.
De gevolgen laten zich voelen. Steeds meer mensen kloppen aan bij psychologen, psychiaters en therapeuten.
De klassieke medische aanpak – het voorschrijven van medicatie – biedt vaak slechts tijdelijk verlichting en lost de onderliggende problematiek niet op.
Er zijn geen duidelijke fysieke oorzaken en artsen plakken er labels op: burn-out, chronisch vermoeidheidssyndroom, prikkelbare-darmsyndroom.
Mensen zoeken verder soelaas in beweging, mindfulness, yoga, ontspanningstechnieken,...
Maar niet iedereen vindt de juiste weg of heeft toegang tot deze hulp.
Psychiater Stephan Claes stelt in zijn boek "De gestresste samenleving" vast
dat het klassieke medisch model vaak tekortschiet en zelden de echte oplossing biedt.
Hij pleit daarom voor het herontdekken van vier ‘vergeten vaardigheden’
die ons kunnen helpen om beter om te gaan met stress in het moderne leven:
zelfkennis, mededogen, vergeving en dankbaarheid.
Deze competenties zijn volgens hem een buffer tegen stress, angst, depressie en uitputting.
Hij ziet in deze vier vaardigheden een duidelijke link met christelijke deugden die evangelisch geïnspireerd zijn.
Ze helpen om menselijker en veerkrachtiger te leven in een samenleving die soms het onmenselijke vraagt.
Zelfkennis
betekent realistisch naar jezelf kijken, je grenzen kennen en accepteren. Het is het besef dat je niet alles kunt en niet alles moet.
Je hoeft jezelf niet voortdurend te vergelijken met anderen, die misschien meer bereiken, succesvoller zijn of gelukkiger lijken.
Zelfkennis is ook weten waar je goed in bent, en waar je moeite mee hebt. Het helpt om teleurstellingen te relativeren en mild te zijn voor jezelf.
Zo leer je je eigen doelen stellen, in plaats van te leven naar de verwachtingen van anderen.
Dit voorkomt frustratie en helpt om tevreden te zijn met wat je bereikt.
Zelfkennis kun je ontwikkelen door reflectie, gesprekken met anderen en door open te staan voor feedback.
Ouders en grootouders kunnen jonge mensen hierin begeleiden door hen te stimuleren om te ontdekken waar hun talenten liggen en waar hun grenzen zijn.
“Want wat baat het een mens als hij de hele wereld wint,
maar schade lijdt aan zijn ziel?” (Matteüs 16:26)
Jezus waarschuwt voor het najagen van uiterlijke prestaties ten koste van innerlijke vrede.
Mededogen
Mededogen betekent jezelf en anderen met zachtheid benaderen. Het reikt verder dan enkel medelijden.
Het houdt in dat je je actief inzet voor het welzijn van een ander.
Wie mededogen toont, veroordeelt een ander niet bij tegenslag, maar blijft vriendelijk en begripvol.
Maar vaak zijn mensen ook kritischer voor zichzelf dan voor anderen, wat kan leiden tot perfectionisme en zelfverwijt.
Wanneer je mededogen hebt voor anderen, luister je open en zonder te oordelen, erken je hun gevoelens, toon je geduld en bied je steun waar nodig.
Een schouderklopje, een warme blik of simpelweg aanwezig zijn, kunnen veel betekenen.
Mededogen vormt een waardevol tegengif tegen prestatiedruk.
“Wees barmhartig, zoals uw Vader barmhartig is.” (Lucas 6:36)
Mededogen is niet optioneel, maar een opdracht die voortkomt uit Gods eigen barmhartigheid.
Vergeving
betekent dat je jezelf kunt losmaken van schuldgevoelens, spijt en negativiteit.
Iedereen maakt fouten, en in een samenleving waarin de lat zo hoog ligt, is het belangrijk om mild te zijn voor jezelf.
Vergeving praat fouten niet goed, maar accepteert dat je niet perfect bent. Ook anderen vergeven is belangrijk.
Boosheid, frustratie en wrok kosten veel energie en leiden tot stress. Door te vergeven kun je loslaten en ruimte maken voor positieve gevoelens.
“Vergeef ons onze schulden, zoals ook wij vergeven onze schuldenaren. (Matteüs 6:12)
Vergeving staat in het christendom centraal in het Jezusgebed het 'Onzevader' en vormt de basis voor herstel van relaties.
Dankbaarheid
is bewust stilstaan en tevreden zijn bij wat je hebt, in plaats van steeds te focussen op wat ontbreekt. Dankbaarheid ontspant en mindert stress.
Er zijn veel dingen om dankbaar voor te zijn: familie, vrienden, gezondheid, werk, een veilige woonomgeving.
Dankbaarheid kun je oefenen door dagelijks stil te staan bij kleine en grote dingen die goed gaan.
Ouders kunnen hun kinderen leren om dankbaar te zijn, door samen te kijken naar wat er goed is en waardering te tonen.
“Kijk naar de vogels in de lucht... Kijk naar de lelies, hoe ze groeien...” (Matteüs 6:25-34)
Jezus nodigt uit om te vertrouwen en dankbaar te zijn voor wat er is, zonder je zorgen te maken over morgen.
Hoewel deze vaardigheden veel kunnen betekenen op persoonlijk vlak, mag niet vergeten worden dat er ook structurele veranderingen nodig zijn.
De samenleving moet anders ingericht worden, met meer ruimte voor rust, reflectie en verbondenheid.
Het zou onterecht zijn om te suggereren dat mensen die onder stress bezwijken, dit alleen aan zichzelf te danken hebben.
Toch kunnen we, door deze vaardigheden weer centraal te stellen, een belangrijke stap zetten naar een gezondere en meer menselijke samenleving.
Ze beschermen ons tegen de negatieve gevolgen van stress, angst en uitputting, en bieden houvast in een wereld die steeds sneller draait.
Mens zijn in een gestreste samenleving is een uitdaging.
De druk is groot, de verwachtingen zijn hoog, en de verleidingen om altijd meer te willen zijn overal aanwezig.
Door te werken aan zelfkennis, mededogen, vergeving en dankbaarheid kunnen we onszelf beschermen en anderen helpen om staande te blijven.
Het is een weg naar meer veerkracht, verbondenheid en betekenis of zingeving.
En misschien kunnen we dan samen bouwen aan een samenleving waarin het goed leven is.
Hits: 1610